Zwyczaje świąteczne w Szwecji

W Szwecji okres świąteczny rozpoczyna jedno z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych skandynawskich świąt - Dzień Świętej Łucji. 13 grudnia, w najkrótszy dzień w roku, w całym kraju odbywają się pochody ubranych na biało dziewcząt w koronach z płonących świec. Święta Łucja z Syrakuz zginęła śmiercią męczeńską w obronie wiary. Każda młoda dziewczyna marzy aby odegrać rolę Łucji w tę wyjątkową noc i przewodzić orszakowi dzieci w białych strojach.

Święta Bożego Narodzenia rozpoczynają się 24 grudnia. Dawniej jedyną pracą jaką można było wykonywać w ten dzień było karmienie zwierząt i przygotowywanie świątecznego stołu. Dzisiaj dzień wolny nie jest odgórnie narzucony. Kto ma możliwość powstrzymuje się od pracy, dzieci mają ferie. W godzinach popołudniowych odbywa się uroczysty obiad, julafton. Na stole możemy znaleźć potrawy, które kiedyś były codziennymi posiłkami, takie jak dopp i grytan, czyli chleb moczony w wywarze po ugotowaniu szynki, różne rodzaje julkorv (kiełbasek) i sylt (galaretek). Na stole nie może zabraknąć owsianki, marynaty ze śledzi oraz potraw przygotowywanych wyłącznie z okazji świąt - julbröd (chleb bożonarodzeniowy), kakor (ciastka), saffranlussekatter (ciastka szafranowe pieczone z okazji św. Łucji), pepparkaksgrisar (świąteczne pierniczki w kształcie świnki), czy julöl (bardzo musujące piwo świąteczne). Nowości kulinarne na szwedzkim stole to gravlax (marynowany łosoś) i agghalvor (połówki z jajek wypełnione sałatką). Prezenty podczas świąt przynosi Jultomten. Postać ta jest połączeniem Mikołaja z europejskiej tradycji ze szwedzkim gardstomten, krasnalem ogrodowym, nazywanym czasami "goenisse", który nie miał nic wspólnego z prezentami, ale pilnował, czy gospodarstwo i bydło były doglądane.

W pierwszy dzień świąt Szwedzi uczestniczą w mszy, kiedyś odprawianej bardzo wcześnie rano, dzisiaj o godzinie siódmej. 26 grudnia jest obchodzony jako dzień świąteczny, wolny od pracy, spędzany w gronie najbliższych.

Szwedzka choinka bożonarodzeniowa, ubierana na kilka dni przed wigilią nie różni się znacząco od tej dekorowanej w Polsce. Szopki bożonarodzeniowe, które od latach 30. rozprzestrzeniły się na całą Szwecję, dziś są elementem przypominającym o pierwotnym, chrześcijańskim przesłaniu tego święta.

Najstarszym w Szwecji symbolem bożonarodzeniowym, jest wykonana najczęściej ze słomy, typowo szwedzka ozdoba świąteczna, bożonarodzeniowy koziołek. W XVIII wieku koziołek rozdawał świąteczne prezenty, odkąd jego rolę przejął Jultomten, jest już tylko ozdobą świąteczną.